PROJENİN ULUSAL ÖLÇEKTEKİ PLAN KARARLARIYLA İLİŞKİSİ

Bölgeler arasındaki gelişmişlik farkının azaltılması, kentsel kültürel ve sosyal donatının geliştirilmesi 9. Kalkınma Planı (2007-2013)  ve Plan öncesi dönemde (2004-2006) hazırlanan Ön Ulusal Kalkınma Planı, Türkiye Turizm Stratejisi-2023 Çalışması gibi ulusal ölçekteki plan ve programlarda ele alınmış ve önemsenmiştir.

Fizibilite Etüdünde ulusal ölçekte 9. Kalkınma Planı ile Plan stratejileri ve hedefleri dikkate alınarak hazırlanan “Türkiye Turizm Stratejisi-2023” çalışması yanı sıra bölgesel ölçekte Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinden oluşan TR83 Düzey 2 İstatistiki Bölge Birimi (İBB) için hazırlanan “DPT Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi” öngörüleri değerlendirilmiştir. “Samsun İl Gelişim Stratejisi Ana Plan ve Projeler” ile Samsun Büyükşehir Belediyesi 2010-2014 Stratejik Plan” çalışmaları da Etüt kapsamında il düzeyinde projeler olarak irdelenmiştir.

Aşağıda yer alan bu çalışmalarda “Bölgeler Arasındaki Ekonomik ve Sosyal Gelişmişlik Farklılıkları” başlığı altında bir sorun olarak belirtilen geri kalmış bölgelerdeki kentsel ve kırsal alanlarda fiziki ve sosyal altyapı yetersizliğine yönelik yeni yatırımların gerçekleşmesi ve kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesi açısından önem taşıyan fiziki ve sosyal altyapı yatırımlarının desteklenmesi öngörülmektedir.  Bu yatırımlar içerisinde de kongre ve fuar turizmi bölgesel kalkınma stratejisi olarak ulusal ve bölgesel ölçekte önemsenmiştir.

DOKUZUNCU KALKINMA PLANI

2007-2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planı “İstikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen, AB’ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye” vizyonu ve Uzun Vadeli Strateji (2001-2023) çerçevesinde hazırlanmıştır.

Dokuzuncu Kalkınma Planı Döneminde ekonomik büyümenin ve sosyal kalkınmanın istikrarlı bir yapıda sürdürülmesi ve plan vizyonunun gerçekleşmesi için sektörel ve tematik politikalar ve öncelikler aşağıdaki stratejik amaçlara hizmet edecek şekilde ele alınmıştır.

• Rekabet Gücünün Artırılması,
• İstihdamın Artırılması,

• Beşeri Gelişme ve Sosyal Dayanışmanın Güçlendirilmesi,

• Bölgesel Gelişmenin Sağlanması,
• Kamu Hizmetlerinde Kalitenin ve Etkinliğin Artırılması (Giriş Bölümü Madde-5,6).

9. Kalkınma Planı öncesi dönemde “Türkiye’de Ekonomik ve Sosyal Gelişmeler” irdelendiğinde; turizmin, yarattığı katma değer, istihdam ve döviz geliri bakımından Türkiye ekonomisinde son 20 yılda önemli atılım gösteren sektörlerden biri olduğu belirtilmiştir. (Madde 5.2.9-206).

9. Kalkınma Planı döneminde ise; “7. Temel Amaçlar: Gelişme Eksenleri” başlığı altında sanayi ve hizmetlerde yüksek katma değerli üretim yapısına geçişin sağlanması açısından “turizm sektörü, ülkedeki refah ve gelişmişlik dengesizliklerini azaltıcı doğrultuda yönlendirilecek,  turizm potansiyeli olan ancak bugüne kadar yeterince ele alınmamış yörelerde turizm geliştirilerek ekonomik ve sosyal kalkınma sağlanacaktır”.

“Turizmin mevsimlik ve coğrafi dağılımını iyileştirmek ve dış pazarlarda değişen tüketici tercihleri de dikkate alınarak yeni potansiyel alanlar yaratmak amacıyla varış noktası yönetimine ağırlık verilerek golf, kış, dağ, termal, yat, kongre turizmi ve ekoturizm ile ilgili yönlendirme faaliyetleri sürdürülecektir.” denilmektedir (Madde 7.1.10-547, 550).

9. Kalkınma Planında; Plan öncesi dönemde Türkiye’de kırsal ve kentsel yerleşim birimleri ve bölgeler arasındaki sosyoekonomik yapı ve gelir düzeyi dengesizliklerinin önemini koruması nedeniyle, bölgelerin, sorunlarına ve potansiyellerine göre farklılaştırılmış tedbirleri içeren bütüncül bir bölgesel gelişme politikasını gerekli kıldığı belirtilmiştir (Madde 5.5.1-277).

Bu dönemde yerel kalkınma girişimlerini geliştirmeyi ve yaygınlaştırmayı öngören Ön Ulusal Kalkınma Planı (ÖUKP) kapsamında, sosyoekonomik gelişmişlik endeksi de dikkate alınarak belirlenen öncelikli 12 Düzey 2 Bölgesinde stratejik nitelikli, müstakil bütçeli ve operasyonel bölgesel kalkınma programları ile sınır ötesi işbirliği programları uygulamaya konulmuştur. Bu kapsamda; diğer Düzey 2 bölgeleri ile birlikte TR83 (Amasya, Çorum, Samsun, Tokat) Düzey 2 Bölgesi Kalkınma Programının uygulanmasına da başlanmıştır.
Ancak DPT tarafından hazırlanan Samsun ve bölgesini kapsayan Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi (YHGP) çalışmaları sektörel tahsisler kapsamında sınırlı finansman imkanı bulabilmiştir (Madde 5.5.1-280,285).

9. Kalkınma Planı döneminde Bölgesel Gelişmenin Sağlanması için;

 “Bölgesel gelişme politikaları, bir taraftan bölgelerin verimliliğini yükseltmek suretiyle ulusal kalkınmaya, rekabet gücüne ve istihdama katkıyı artırırken, diğer taraftan da bölgeler ve kır-kent arası gelişmişlik farklılıklarını azaltma temel amacına hizmet edecektir.”

“Bölgelerde iş fırsatlarının ve yaşam kalitesinin artırılmasına, ulaşılabilirlik ile bölge içi ve bölgeler arası etkileşimin geliştirilmesine yönelik olarak, kamu yatırım uygulamalarında ve hizmet arzında mekansal önceliklendirme ve odaklanma sağlanacaktır.

Başta az gelişmiş bölgelerde olmak üzere, büyüme ve çevrelerine hizmet verme potansiyeli yüksek cazibe merkezleri belirlenerek; öncelikle bu merkezlerin ulaşılabilirliği iyileştirilecek, fiziki ve sosyal altyapısı güçlendirilecektir. “

“Bütüncül bir gelişme stratejisi çerçevesinde, ülkemizdeki metropolleri küresel rekabette öne çıkaracak iş ve yaşam ortamının sağlanması desteklenecektir.”

Bölgelerde; yenilikçi, rekabet edebilir, dinamik ve yüksek katma değer yaratabilen öncü sektörler seçilecek ve desteklenecektir. Bölgesel ve sektörel önceliklere dayalı, daha seçici ve mekansal odaklı devlet yardımları sistemi ile uygulamanın izlenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi için gerekli mekanizmalar oluşturulacaktır.”

“Yöresel marka yaratmaya yönelik olarak, özgün tarihi ve doğal miraslar korunup geliştirilerek ekonomik değere dönüştürülecektir. Bölgelerin iş ve yatırım imkanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde etkili bir şekilde tanıtımı sağlanarak sermaye girişi hızlandırılacaktır.” ilkeleri benimsenmiştir (Madde 7.4-650, 657,658, 660, 663, 667).

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI TÜRKİYE TURİZM STRATEJİSİ - 2023

Kültür ve Turizm Bakanlığı; 9. Kalkınma Planında (2007 – 2013) “turizm sektörünün uzun vadeli ve sağlıklı gelişmesini sağlamak üzere Turizm Sektörü Ana Planı hazırlanacaktır” ifadesi doğrultusunda Plan hedefleri ile uyum sağlayan “Turizm Stratejisi - 2023 Çalışması”nı hazırlamıştır.

Türkiye Turizm Stratejisi, turizm sektöründe, kamu ve özel sektörün yönetişim ilkesi çerçevesinde işbirliğini gündeme taşıyan ve stratejik planlama çalışmalarının yönetim ve uygulamasına yönelik açılımlar sağlamasını hedefleyen bir çalışmadır.

Bu çalışmanın hedefi; sürdürülebilir turizm yaklaşımının benimsenerek istihdamın artırılmasında ve bölgesel gelişmede turizmin öncü bir sektör konumuna ulaştırılması ve Türkiye’nin 2023 yılına kadar, uluslararası pazarda turist sayısı ve turizm geliri bakımından ilk beş ülke arasında önemli bir varış noktası ve uluslararası bir marka haline getirilmesinin sağlanmasıdır.

Türkiye Turizm Stratejisi, turizm sektöründe, kamu ve özel sektörün yönetim ilkesi çerçevesinde işbirliğini gündeme taşıyan ve stratejik planlama çalışmalarının yönetim ve uygulamasına yönelik açılımlar sağlamasını hedefleyen bir çalışmadır. Türkiye Turizm Stratejisi-2023 çalışmasının temelinde yer alan bu yaklaşım, çalışmanın noktasal değil bölgesel, yönlendirici ve dinamik bir çerçevede geliştirilmesini olanaklı kılmaktadır.

Bu Plan kapsamında da 9. Kalkınma Planı Madde 7.1’de değinilen Türkiye’nin kıyı turizmi yanı sıra, alternatif turizm (sağlık ve termal turizm, kış sporları, dağ ve doğa turizmi, yayla turizmi, kırsal ve eko turizm, kongre ve fuar turizmi, kruvaziyer ve yat turizmi, golf turizmi, vb.) gibi turizm türleri açısından da büyük potansiyele sahip olmakla birlikte bu potansiyelin rasyonel olarak kullanılamaması görüşüne yer verilmiştir.

Türkiye Turizm Stratejisi 2023 ve Eylem Planı 2013, ülkemizin doğal, kültürel, tarihi ve coğrafi değerlerini koruma-kullanma dengesi içinde kullanmayı ve turizm alternatiflerini geliştirerek ülkemizin turizmden alacağı payı arttırmayı hedef almaktadır.

Turizm Stratejisi-2023 Çalışmasında; söz konusu turizm kaynaklarının noktasal ölçekte planlanması yerine gelişim aksları boyunca turizm koridorları,  turizm bölgeleri,  turizm kentleri ve eko turizm bölgeleri oluşturacak şekilde ele alınması,   bu değerlerin tanıtımı ve kullanım kriterlerinin belirlenmesi açısından daha doğru bir yaklaşım olarak görülmektedir. Böylece, turizm potansiyeli bulunan bölgelerin diğer alternatif turizm türleri ile cazibesinin artırılacağı belirtilmektedir.

Bu çalışma ile geliştirilmesi öngörülen turizm gelişim aksları üzerinde turizm yatırımı yapmayı planlayan yatırımcılar;  kıyı turizmi veya diğer alternatif turizm türlerinden de yararlanarak bu alanlarda yatırım yapma fırsatı bulurken planlama, tahsis ve turizm yatırımı için devlet tarafından verilen diğer teşviklerden de bu kapsamda yararlanabileceklerdir.

Türkiye Turizm Stratejisi-2023’ün öngördüğü hedeflerle daha cazip ve daha güçlü alternatif varış noktaları ve güzergâhlar oluşturulacaktır. Güçlü bir turizm güzergahı ve bölgesel varış noktası oluşturulması ile bu bölgeler içinde zayıf kalan yerleşmelerin kültür, el sanatları, yeme-içme tesisleri ve konaklama imkanları ile güçlenmeleri de sağlanmış olacaktır.

Turizm Gelişim Bölgeleri, Turizm Koridorları, Turizm Kentleri ve Ekoturizm Bölgelerinin geliştirilmesi kısımlarında tematik ve yönlendirici nitelikte bir yaklaşım bulunmaktadır. Bu yaklaşım kamu kaynaklarını ve özel sektörü bir anlamda öncelikli turizm gelişim bölgelerine yönlendirmeyi amaçlamaktadır.  Bu kısımlar kapsamında,  dokuz turizm gelişim bölgesi, yedi tematik koridor (Samsun’un da yer aldığı)  on turizm kenti ve beş ekoturizm bölgesi önerilmiştir.

Türkiye Turizm Stratejisi -2023 Belgesindeki Vizyona Yönelik Temel İlkeler

Bölgeler arasındaki gelişme farklıklarının giderilerek sürdürülebilir kalkınma hedefine katkıda bulunulması,
Turizmde rekabetin ucuz ürün yerine markalaşan turizm bölgeleri oluşturularak sağlanması.

Bu çerçevede zengin kültürel ve doğal değerlere sahip kentlerimizin markalaştırılarak (Madde 3.10), turistler için bir çekim noktası haline getirilmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda; Turizm Sektörünün Güçlendirilmesine Yönelik Stratejilerden birisi olarak “Kültür Akslarının Düzenlenmesi” kapsamında;

• Kongre turizmine yönelik tesis ve aktivitelerin canlandırılması çalışmalarının başlatılması,
• Fuar ve kongre merkezleri yapılması,
• Sanat köyleri kurulması,
• Ulusal ve uluslararası ölçekte faaliyetler düzenlenmesi öngörülmüştür.

Var olan turizm bölgelerinin sürdürülebilirlik perspektifi içinde yeniden ele alınarak planlanması ve kaliteli yaşanabilir çevreler oluşturulması,

Turizm gelişiminin hükümetlerin sosyoekonomik hedeflerini desteklemesi,

Turizmin gelişiminin sürdürülebilir çevre politikaları ile desteklenmesi,

Uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi,

Sektörel gelişme politikaları ve hedeflerinin genel ulusal gelişme politikaları ve hedefleri ile uyumlu olması,

Küresel eğilim taleplerinin izlenmesi ve buna yönelik planlama ve uygulamalar yapılması,

Turizmin varış noktası odaklı ve çok fonksiyonlu olarak geliştirilmesi,

Turizmde ürünün çeşitlendirilerek sezonun bütün bir yıla yayılması,

Sürdürülebilir turizmin tanıtılarak eko-turizm,   kırsal turizm ve agro-turizm konularında kamu, özel ve sivil toplum kuruluşlarının bilinçlendirilmesi,

Yurtiçi ve yurtdışı tanıtım ve pazarlamanın etkin kılınması.

Bu doğrultuda; Turizm Sektörünün Güçlendirilmesine Yönelik Tanıtım ve Pazarlama Stratejisi (Madde 3.7) kapsamında ulusal, bölgesel ve yerel ölçekte markalaşmanın hedeflenmesi, ulusal tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine başlanması ile Türkiye’nin dış tanıtımında,  dünyadaki gelişmeler izlenerek kampanyaların varış noktası odaklı olmasına,   hedef pazarlara yönelik ayrı ayrı düzenlenmesine,  farklı,  özgün ve ulusal değerlere sadık kalınarak çağdaş değerlerin vurgulanmasına,  hedef kitleye yönelik turizm ürünlerinin ön plana çıkarılmasına fuar, ağırlama gibi halkla ilişkiler etkinlikleri ile desteklenmesine özen gösterilmesi öngörülmüştür.

Yöreye özgü farklı turizm türlerinin birbirine entegrasyonunu sağlayarak çok çeşitli turizm imkanlarını sağlık, eğitim, vb. farklı sektörel kullanımlarla bir arada sunulabilen alternatif turizm odaklı  (sağlık ve termal,  golf,  kış sporları,  doğa turizmi vb.) turizm kentlerinin oluşturulması,

Turizmin Çeşitlendirilmesi Stratejisi (Madde 3.11) kapsamında yer alan kongre ve fuar turizminin geliştirilmesi stratejisi turizm sezonunun bütün bir yıla yayılmasının turizm ürününün çeşitlenmesine bağlı olması nedeniyle öncelikli olarak belirlenen turizm türlerinin desteklenmesi ve gelişmelerinin sağlanması öngörülmüştür. Bu Strateji kapsamında Kongre ve Fuar Turizmi başlığı altında;

• Kongre turizmine yönelik planlama ve tahsis çalışmaları yapılarak, yatırımcılara yön gösterici, kongre, fuar vb. etkinlikleri teşvik edici politikalar geliştirilecektir.
• Kongre turizminde varış noktası yönetim şirketlerinin rolü yeniden düzenlenecektir.
• Kongre merkezi olarak planlanan bölgelerin nitelikli turizm tesislerine ve uluslararası havaalanına sahip olması sağlanacaktır.
• Her ilde bir kongre merkezi oluşturularak gerek ulusal gerekse de uluslararası kongrelerin Türkiye’de yapılması için tanıtma,  planlama ve uygulama projeleri yapılacaktır.
• Fuar turizminin geliştirilmesi için fuar şehirleri ve merkezleri belirlenerek fuar organizasyonlarını geliştirilecektir.” denilmektedir.

DPT YEŞİLIRMAK HAVZA GELİŞİM PROJESİ

DPT tarafından Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat illerinden oluşan TR83 adını alan Düzey 2 İstatistiki Bölge Birimi (İBB) için hazırlanan Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi (YHGP); ülkesel ölçekte alınmış kararlara ve uluslararası kurallara uyan biçimde hazırlanmış ve alt ölçekte yapılacak planlar arasında, plan hiyerarşisine uygun bağların kurulmasını sağlamayı amaçlayan bir bölge planıdır. YHGP 2007-2013 dönemini kapsayan “Dokuzuncu Kalkınma Planı” ve “Uzun Vadeli Strateji (2001-2023)”  strateji ve kararları çerçevesinde hazırlanmıştır.

YHGP, Bölgenin 2023 yılına kadar, daha yüksek bir gelişmişlik düzeyine ulaşması için gerçekleştirilmesi gereken program ve proje çalışmalarını, eylemleri, yatırımları ve örgütlenmeleri sistematik bir biçimde ele almıştır.
Stratejik planlama yaklaşımı ile hazırlanan bir bölge planı olan YHGP’de Bölgenin gelecekteki sosyoekonomik gelişmesi bir bütün olarak ele alınmakla birlikte, illerin doğal kaynakları, potansiyelleri, fırsatları, yerel talepler, yerleşim durumları, kentin daha önceki gelişme yönü gibi temel belirleyici özellikleri göz önüne alınarak gelecekte yapılması beklenen eylemler betimlenmiştir.

YHGP’de; TR83 Bölgesi, Türkiye’nin Karadeniz’e açılan kapısı olan, yaşam kalitesini yükseltmiş, çevreye duyarlı, rekabetçi, hızla gelişen, sosyal ve ekonomik gelişmeye ve rekabetçiliğe açık bir bölge olarak öngörülmüştür.

Bu vizyona ulaşmak için sürdürülebilir bir gelişme öngörülerek Bölgenin 2023 yılına kadar hızlı bir biçimde gelişebilmesi için, kurumsal yapılarını geliştirmesi ve yerel inisiyatifin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Planda, aşağıdaki stratejik amaçlar öngörülmektedir:

Etkin bir mekansal organizasyon oluşturulması,

İnsan kaynaklarının ve toplumsal yapının geliştirilmesi,

İşletmelerin rekabet gücünün artırılması ve dışa açılma,

Ekolojik dengelerin, çevrenin korunması ve durumunun iyileştirilmesi,

Kurumsal yapının güçlendirilmesi.

Bu stratejik amaçların gerçekleşmesi için öncelikler ve tedbirler belirlenmiş, bölge mekansal stratejisiyle uyumlu biçimde uygulanacak ekonomik, sosyal ve ekolojik projeler geliştirilmiştir.

Stratejik plan çalışmalarının bütün aşamalarında, teknik ve bilimsel verileri dikkate alarak, yerel girişim gücünü ve karşılaştırmalı üstünlükleri önemseyerek, katılımcı, esnek, sürdürülebilir ve mekan boyutu olan bir yaklaşım benimsenmiştir.

YHGP Mevcut Durum Analizi (MDA) aşamasında toplanan bilgiler ve yapılan sentez,  senaryoların geliştirilmesi için kullanılmış ve 4 alternatif senaryo geliştirilmiştir. Bu alternatifler içinden DPT tarafından seçilen senaryo üzerinden strateji belirlenmiş, Strateji ve Yeniden Yapılanma Senaryoları’nın DPT tarafından onaylanmasından sonra, Bölgesel Gelişme Ana Planı hazırlanmıştır. Ana Plan, senaryo ve stratejinin nasıl somutlaşacağını belirlemektedir. Ana Planın DPT tarafından onaylanmasından sonra, TR83 Bölgesindeki her ilde 6 farklı alandaki projeler için ön fizibilite çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda Samsun için ön fizibilite çalışması yapılmış olan 6 projeden birisi de bu fizibilite çalışması konusu olan “Samsun’da Uluslararası Standartta Fuar Alanının Kurulması” projesidir (YHGP Ana Planının 3.3.1 no’lu tedbiri).

YHGP çalışmasında; Projenin başarısının, sivil toplumu ve özellikle bölgede çok yaygın olan küçük girişimciyi harekete geçirebilme gücüne bağlı olduğuna dikkat çekilmiştir. Temel altyapı ile temel kamu hizmetleri dışındaki gelişmelerde, yerel yönetimin etkili olma derecesinin, başarının göstergeleri arasında olduğu vurgulanmıştır. Aktör ve eylem birlikteliğinin, yerel üstlenmeyi güçlendireceği ve planın başarısına katkıda bulunacağı savı ileri sürülmüştür.

YHGP Ana Plan 3.3.1.5 Samsun’da Uluslararası Standartta Fuar Alanının Kurulması proje başlığı altında kurumsal yapı “Fuar alanlarının yapılması ile ilgili inisiyatif Samsun Ticaret ve Sanayi Odası’nda olmalıdır. Mekan seçiminden önce Samsun Büyükşehir Belediyesi ve Samsun Valiliği ile birlikte bir paydaşlık/ortaklık oluşturulmalıdır. Ondokuzmayıs Üniversitesi ortaklığa çağrılmalıdır.” şeklinde tanımlanmıştır.

SAMSUN İL GELİŞİM STRATEJİSİ ANA PLAN VE PROJELER

DPT tarafından onaylanan “Samsun İl Gelişim Stratejisi Ana Planı” hazırlanırken ulusal plan (9. Kalkınma Planı) ve bölgesel plan (Yeşilırmak Havza Gelişim Projesi Ana Planı) üst ölçekli planlar olarak dikkate alınmış ve Planın bölgesel stratejilerle uyumuna dikkat edilmiştir.

Çalışmanın temel yaklaşımı; Dünyada da kabul gören, kalkınma hamlelerinin başarı gerekçesi olarak kanıtlanmış ve ülkemiz planlama kültüründe de yer bulmuş yerel aktörlerin planlama sürecine katılımını gerekli kılan bir anlayıştır. Bu yaklaşım kalkınma hamlelerinin hızlı ve sürdürülebilir olmasını merkezi idarelerle yerel yönetimlerin-yerel inisiyatiflerin planlama sürecine katılımı ve ortak hareket etme kabiliyetinin gelişimi ile mümkün kılmaktadır. 

Samsun İl Gelişim Stratejisi Ana Planında; Cumhuriyet’in başından 1980’li yıllara kadar Türkiye’nin en gelişmiş illeri arasında bulunan Samsun’un, zamanla gelir açısından bu göreli konumunu kaybettiği ancak, İlin göreli sosyal gelişmişlik düzeyini kısmen koruyabildiği vurgulanmıştır.  Çalışmada İl’in öncelikli amacı; bu gelir düzeyindeki düşüşü durdurmak olarak ortaya çıkmaktadır.

Samsun İl Gelişim Stratejisi Ana Planı “Mevcut Durum ve Analizi Raporu” bulgularına göre Samsun İli’nin zaman içindeki göreli gerilemesinin iki temel nedeni;

Kamuya bağımlılık ve

Kamu sektöründe gözlenen küçülme ile ticaret deseninde meydana gelen gelişme sonucunda Samsun’un bölgesel ticaret merkezi özelliğini kaybetmiş olmasıdır.

• Bu çalışma kapsamında yapılan GZFT (Güçlü Yönler, Zayıf Yönler, Fırsatlar, Tehditler) Analizi ve sektörel analizlerde Samsun’da gelişmeyi sağlayacak üç temel kaynağın;

Tarım ve tarıma dayalı sanayi,

Uzman işgücünün varlığına bağlı olarak yer seçimi kararları veren sanayiler,

Uluslararası ticaret olacağı belirlenmiştir.

Samsun İl Gelişim Planında; Samsun İli’nde sürdürülebilir gelişmenin sağlanabilmesi için, İlin vizyonu;

“Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki ülkeler, Avrupa Birliği ve Türk Cumhuriyetleri ile olan ilişkilerinde önemli bir rol oynayan üretim, ticaret ve hizmet merkezi” olması şu şeklinde belirlenmiştir.

Belirlenen vizyonu hayata geçirmek için Samsun Stratejik Gelişme Planı iki Stratejik Amaca odaklanmıştır.

Bunlar:

• Samsun İli’nde gelişmeyi destekleyen bir ortam oluşturmak ve

• Yüksek katma değer üreten istihdam oluşumunu desteklemektir.

Bu fizibilite çalışması konusu olan “Samsun Fuar ve Kongre Merkezi”nin gerekliliği ile ilgili olarak 1. Stratejik amaç kapsamında; yer alan bölümlerden,“Öncelik 1.3. Yaşam Çevresini Çağdaş Değerleri Yansıtan Düzeye Getirmek” başlığı altında;

“Tedbir 1.3.2. Yerleşmelerin İç Dokusu ve Kentsel Hizmetlerin İyileştirilmesi” bölümünde;

Yaşanabilir çevre şartlarını geliştirmek için AB standartlarında hizmet ve kullanım alanları (parklar, yeşil alanlar ve oyun alanları vb.) planlanacak ve sağlanacaktır. Yapılaşma norm ve standartları çevre kalitesini iyileştirecek şekilde düzenlenecek ve tavizsiz uygulanacaktır. Konut işyeri ilişkisinin daha iyi düzenlenmesine; kütüphane, fuar, müze, denizin kullanımı gibi sosyal olanakların artırılmasına; tarihi mekan ve arkeolojik alanların korunarak kullanılmasına önem verilecektir. Bu uygulamaların aşağıda belirtilen (Tedbir 1.3.1) koruma önlemleri ile beraber yürütülmesi yasam çevresi kalitesini yükseltecektir.” denilmektedir.

• Samsun İl Gelişim Stratejisi Ana Planında bu rapor konusu ile ilgili olarak “Yüksek Katma Değer Üreten İstihdam Oluşumunu Desteklemek” başlıklı 2. Stratejik amacının 2. Önceliği “Yeni İş Olanakları İçin Mevcut İşletmelerin Büyümesini Desteklemek” olup bu önceliğin 2. Tedbiri “Uluslararası Ticaret İçin Yeni Yapılanmaların Oluşturulması”dır. Bu tedbirin 3. Proje başlığı “Samsun’da Uluslararası Fuar, Kongre ve Sergi Projesi” adını taşımaktadır.

Samsun İl Gelişim Plan Dönemi sonunda, yürütülecek olan tedbirlerle birlikte hizmetler ve sanayi sektörlerinde istihdam konusunda önemli değişimlerin yaşanması beklenmektedir. Hizmet sektörü istihdamında beklenen artışın önemli bir kısmının uluslararası ticaret ve ihtisaslaşmış hizmetlerde olacağı öngörülmektedir.

Planda öngörülen büyük istihdam artışının sağlanmasının Samsun’a İl dışından yatırım çekilmesine bağlı olduğu belirtilmiştir. Samsun imajının oluşturulması ve Samsun’un tanıtımının İl dışından yeni yatırımcı çekmeyi etkileyen en önemli tedbir olacağı varsayılmaktadır. Ulusal ve uluslararası alanda Samsun’un tanıtımına katkı sağlayacak en önemli unsurun turizm potansiyeli olması ve ulusal ve uluslararası tanıtımın diğer bir önemli parçasının da fuar ve benzeri organizasyonlarda Samsun adına tanıtım faaliyetlerinin organize edilmesinin olduğu öngörülmüştür.

Planda değinilen bir diğer önemli husus; İl’deki gelişmenin temel dayanağının mevcut işletmelerin geliştirilmesi ile sağlanacağına ilişkin saptamadır. Bu amaçla mevcut işletmelerde; tarımda sanayi-çiftçi işbirliğinin sağlanması, sanayicilerin dış pazarlara açılmaları, pazar paylarını artırmaları için ihracatçıların dış pazarlar için örgütlenmesinin önemi üzerinde durulmuştur.

SAMSUN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ “2010-2014 STRATEJİK PLAN”

Stratejik Plan; kaliteli yaşamın gereklerini sağlayan bir kent oluşturulması amacı doğrultusunda, kentin planlı gelişmesini sağlama hedefine ulaşmak için, kent planlamasının bütünlük içerisinde yapılması, kentsel dokunun yönetilmesi ve yönlendirilmesine yönelik stratejik faaliyetler öngörmektedir. Bu amaca yönelik diğer bir hedef olan yüksek standartta güvenilir teknik altyapı sağlamak için doğal ve yapılı çevrenin korunması,  kent için teknik altyapı programı hazırlanması ve planlamasının yapılması faaliyetlerine yer verilmiştir. Kent sosyal çevresini geliştirmek ve sosyal yaşamı zenginleştirmek hedefi; kent imajının oluşturulması ve kent sakinlerinin memnuniyetinin artırılması ve sosyal içerme dışı kalan grupların desteklenmesi ve sosyal hizmetlerin çağdaş bir anlayışla kent halkına sunulması faaliyetleri ile desteklenmektedir.

Stratejik Planın yukarıda belirtilen hedefleri konusunda sağlanacak ilerlemenin, ekonomik altyapı faaliyetlerini gerçekleştirme hedefine katkıda bulunacağı öngörülmüştür.

Kentin üretim ve ticaret altyapısının geliştirilmesi için iki faaliyet öngörülmüştür. Bunlardan ilki sürdürülebilir kalkınma için kentteki ve bölgedeki aktörlerle yürütülecek yönetim uygulamaları, diğeri ise projelerle ilgili çalışmaların desteklenmesidir. Ayrıca, Büyükşehir Belediyesi olarak kalkınma projelerine doğrudan katkı sağlanacağı belirtilmiştir.

Bu faaliyetler için iki önemli araç;

Yatırım ortamının iyileştirilmesi (işletmelerin ihtiyaç duyduğu arsa, altyapı, ruhsatlandırma işlemleri vb. destekler) ve

İşletmelerin rekabet gücünün artırılmasını destekleyici faaliyetlerdir (nitelikli istihdam, bilgi desteği, fuar vb. konulardaki destekler).

Bu hedeflerin gerçekleştirilmesi ile nitelikli işgücünü kaybetme eğiliminin azalacağı, dışarıdan yatırım ve işgücü çekme şansının artacağı, iş olanakları ve yaşam cazibesi artacak olan Samsunun eş zamanlı olarak rekabetçi şartlarda üretim ve ticaretin yapılacağı bir şehir olacağı, bölgesinin ve Türkiye’nin Karadeniz kıyısındaki merkezi olarak gelişeceği öngörülmektedir.
Stratejik Planda Samsun Merkezin sadece il için değil bölge için, kentler arası ulaşım türleri açısından Karadeniz Havzasının en avantajlı kenti olması dolayısı ile de merkez konumunda olmasının yeni ve mevcut yatırımlar açısından avantaj olduğu yinelenmiştir.
Bu avantajın, yatırımcıların ihtiyaç duyduğu fiziki altyapının ve nitelikli insan kaynaklarının geliştirilmesi için atılması gereken adımların da desteklenmesini zorunlu kıldığı belirtilmiştir. Samsun Büyükşehir Belediyesi olarak işletmelerin ihtiyaç duyduğu/duyacağı sanayi ve ticaret alanlarının geliştirilmesi, buraların ulaşım, altyapı hizmetlerinin ve bu yatırımlar için nitelikli işgücünün sağlanmasının ekonomik altyapı faaliyetlerini gerçekleştirme hedefine ulaşmak için önemli olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda projeler;

• Yeni Sanayi Alanlar,
• Lojistik Çalışmaları,
• Spor, Kongre ve Fuar Alanı olarak belirtilmiştir.